Welkom op onze Boerderij

Leer alles over onze boomgaard, fruitsoorten, dieren en nog veel meer!

Boerderij
Boerderij

Boomgaard

Je bent het hele jaar door meer dan welkom om een rondje over onze biologisch dynamische boerderij te struinen – vies worden is gewenst! Laat je verwonderen door wat het seizoen brengt: ontluikende knoppen, insecten, bomen in winterrust, vogels in de rietkragen, fruit in alle kleuren en geuren, rondscharrelende kippen, bloemen tussen het gras….. Je mag er natuurlijk ook gewoon – met verstand op nul – lekker in alle rust een frisse neus komen halen.

In de boomgaard vind je meer dan 30 soorten fruit; ieder met een eigen bloeiwijze in het voorjaar, eigen uitdagingen op het gebied van plagen en uiteindelijk geeft ieder op zijn eigen tijd rijp en smaakvol fruit. Normaal gesproken is dat van juni tot half oktober, maar soms heeft moeder natuur het anders bedacht…. Als wij vinden dat het fruit rijp is, mag het worden geplukt door onze bezoekers. Om dat voor iedereen leuk te houden, hebben we spelregels opgesteld. Je kunt hier of hier lezen wat er te oogsten is, en wat het kost.

Fruitrassen

In Fruittuin van West staan, op een relatief klein oppervlak, veel verschillende soorten fruit. Van alle soorten fruit bestaan vroege en late rassen. Door beide te planten hebben we dus een extra lang fruitplukseizoen. De lijst hieronder geeft je een compleet beeld van de diversiteit. Eigenaar Wil Sturkenboom is opgegroeid op het fruitteeltbedrijf van zijn vader en is sinds 1984 zelf fruitteler. Hij heeft een schat aan fruitkennis en -ervaring. De rassen die we hebben geplant zijn door ons vooral uitgekozen op smaak, karakter, pluktijd en weerbaarheid tegen ziektes (hoe goed ze biologisch te telen zijn). Ze zien er ook nog eens prachtig uit; maar dat is niet waar het ons in eerste instantie om gaat.

Alle rassen op een rijtje

Ons betoog voor méér soorten appels en peren

Biologisch dynamisch

Onze boerderij is biologisch-dynamisch gecertificeerd en dus drager van het Demeter keurmerk.  De mooiste aspecten van biologisch-dynamisch werken vinden wij:

  • Aandacht voor het geheel; boom, bodem, mens, dier en omgeving.
  • Focus op het weerbaar / sterker maken van een gewas en niet op bestrijding van plagen.
  • De enorme aantrekkingskracht op allerlei nuttige beestjes.
  • Het belang van diverse kringlopen op het bedrijf. Zo eten onze kippen schadelijke insecten, geven ze mest aan de bodem en krijgen beschutting van de struiken en bomen.
  • De ontzettend veel leuke mensen waar we mee in aanraking komen.

De producten die wij inkopen voor de winkel zijn allemaal biologisch of biologisch-dynamisch gecertificeerd. Gewoon omdat het goed smaakt, goed voelt, goed is. Skal en Demeter, de controlerende instanties binnen de biologische (dynamische) landbouw, bezoeken en controleren ons met regelmaat. Dat vinden wij alleen maar goed. 

Dieren

Op een biologisch dynamische boerderij spelen dieren een heel belangrijke rol. Onze kippen zijn bijvoorbeeld heel fanatieke medewerkers, maar ook wormen, bijen, koeien en onze twee varkens zijn een belangrijk onderdeel van kringlopen op onze boerderij. Als je een rondje door de boomgaard loopt, kom je de kippen en de varkens tegen; de koeien lopen aan de overkant van de weg óf in een ander stuk natuurland in Tuinen van West. Je leest er meer over onze dieren bij ‘te ontdekken’

Onze boomgaard is speeltuin, eetgelegenheid en tevens werkplaats voor de kippen. Ze badderen in het zand, rennen & ravotten en vinden beschutting onder de bomen. De kippen hebben een belangrijke rol op onze boerderij; ze zijn onderdeel van onze kringloop. Ze eten namelijk beestjes die wij liever niet in onze boomgaard zien, omdat ze schadelijk zijn voor onze fruitbomen. We voeren ze bij met groente en fruit dat niet goed genoeg meer is voor onze winkel. In de winter, als er minder groen gras en kruiden in de boomgaard groeien, krijgen ze ook spelt bijgevoerd. Zo hebben ze dus alle seizoenen een gevarieerd menu. Bij ons lopen, net als in de vrije natuur, hanen tussen de hennen. De hanen zorgen voor rust in het koppel. 

Aan de overkant van de Tom Schreursweg is een groot weiland van 7 hectare waar onze koeien lopen. De koeien zijn van het ras Hereford en worden vaak ingezet bij natuurbegrazingsprojecten van bijvoorbeeld Natuurmonumenten.

Dit ras staat bekend om de hoge kwaliteit vlees. We hebben bewust gekozen voor dit ras, omdat ze heel geschikt zijn om biologisch te houden. Ze kunnen namelijk zomer en winter buiten verblijven. Bovendien kunnen ze zelf de kalveren geboren laten worden, want de kalfjes zijn klein bij geboorte. In Canada lopen de koeien van dit ras zelfs bij -40 graden buiten, ook als ze kalfjes krijgen. Toch hebben we een stal voor ze gemaakt om te kunnen schuilen. Het gekke is dat we dat eigenlijk nog meer gedaan hebben voor de voorbijgangers. Er zijn best veel stedelingen die denken dat een dier verwaarloosd wordt als ze buiten lopen in de kou. Dit maakt ons een échte Stadsboerderij; we denken niet alleen vanuit ons bedrijf maar ook vanuit de mensen die er komen. 

Om onze kippen de bescherming te bieden die ze verdienen, hebben we twee varkens in onze boomgaard lopen. Onze boomgaard is helaas niet alleen aantrekkelijk voor onze eigen dieren, ook roofvogels en andere roofdieren komen met regelmaat kijken wat er te halen valt. Soms pakken ze een kip, maar sowieso zorgen ze voor onrust. We zochten naar een vriendelijke manier om de kippen te beschermen en kregen van een collega-boer de tip om Kune Kune varkens aan te schaffen. Het is van oorsprong een Nieuw-Zeelands ras. Zo gezegd zo gedaan. Onze eerste varkens heetten Rachel en Maree, vernoemd naar onze Nieuw-Zeelandse medewerkers die in de zomer van 2018 hard op onze boerderij hebben gewerkt. Hun navolgelingen -die van de varkens- lopen nu los in de boomgaard.

Kune Kune varkens passen heel goed bij ons; het zijn echte levensgenieters, vriendelijk van karakter en dol op aandacht. Doordat ze een hele platte snuit hebben, wroeten ze nauwelijks in de aarde. Dus ze doen onze struiken en bomen geen kwaad. Ze eten graag van onze restjes brood en groenten, wij krijgen daar rijke mest voor terug. Stank voor dank! 

Witlof en Paddenstoelen

De grot

We hebben veel te maken met seizoenen, maar sommige groenten kunnen we seizoens-onafhankelijk laten groeien. Zo telen we het hele jaar door paddenstoelen in onze grot. Elke ochtend oogsten we die voor de verkoop in de winkel. Vaak is het mogelijk om een kijkje in de grot te nemen; vraag er gerust naar. In een ander deel van de grot, telen we tussen november en mei witlof. Ook prachtig om te zien en kraakvers te koop in de winkel.  

Witlof

Het telen van witlof gaat in 2 stappen: eerst worden witlof-wortels, die ook pennen worden genoemd, in de volle grond geteeld. Rond november worden ze geoogst en vervolgens opgeslagen in een donkere ruimte waar ze licht bevroren worden. Wij kopen deze biologische pennen in bij een bevriende witlofboer. Daarna verhuizen de pennen naar de zogenaamde trekbakken in onze grot. Het water afkomstig van onze eigen bron, stroomt continu door de bakken. 

Door het zuurstof in het water groeien de haarwortels op de pennen en komt bovenop de pen een mooie witlofkrop. Hier doen ze ongeveer 3 weken over. Met een goede planning kan je dus zorgen dat er jaarrond knetterverse witlof te oogsten is. En dát komt goed uit, want in een winterse ovenschotel smaakt de witlof heerlijk, maar wat dacht je van een zomerse witlofsalade. En minder bekend, maar óngelooflijk lekker- is je witlof in de lengte doormidden grillen op de barbecue. Kan jaarrond op je menu dus. 

Paddenstoelen

De paddenstoelen groeien onder exact de juiste omstandigheden op broedstammen. In deze broedstammen zitten sporen waaruit de paddenstoelen groeien. Luchtvochtigheid, temperatuur en licht zijn drie belangrijke elementen voor een goede groei. We hebben er verschillende soorten staan; de grijze en gele oesterzwam en de shiitake.  

Vergeet niet de stammetjes ook te oogsten, met name van de oesterzwammen. Deze zijn enorm smaakvol en stevig. Snij ze dus fijn wanneer je ze verwerkt in je gerecht. Ze zijn ook heel geschikt als basis voor je zelfgemaakte vega-burgers.

Doe het lekker zelf!
In onze bio-winkel* verkopen we ook de kweekblokken van de paddenstoelen, zodat je thuis aan de slag kunt. In de winkel hangt een beschrijving van hoe het werkt. Als je die nog eens wilt bekijken, kan dat hier: Paddenstoelen kweken 

Andere ondernemers op de Fruittuin

Op het terrein van de Fruittuin zijn ook een aantal andere ondernemers actief en dat vinden wij super leuk. Klik op onderstaande linkjes om meer over ze te weten:

  • Pluk! Groenten van West teelt groenten voor hun leden, 
  • De Bio Bloemenzaak teelt bloemen die worden verkocht in onze winkel,
  • Hollands Glorie maakt jams voor in onze winkel en op markten,
  • Peter Jan kweekt wormen en houdt bijen. 

Nog meer te doen

Wij zijn voor diversiteit!

De standaard rassen als Conference-peer en Elstar-appel zijn een te belangrijke rol gaan spelen in de winkels. Bij een appel-smaaktest van acht appelrassen, waardeert 20% de Elstar als lekkerste appel. Dat betekent dat 80 % van de mensen de Elstar niet kiest als de lekkerste appel. Elk ander ras uit de test wordt ook als nummer één gekozen, maar nooit door meer dan 10% van de mensen. Realiteit is dus dat smaak van mensen varieert en dat vinden wij alleen maar leuk!

Als je nu kijkt naar welke rassen de fruittelers planten, zelfs de biologische fruittelers, dan staat Elstar hoog bovenaan en verdwijnen er veel heerlijke rassen. Dit komt voornamelijk omdat de winkel / supermarkt niet meer communiceren met de klant. Zij kiezen voor gemak. Een appel die het hele jaar door verkrijgbaar is; eenheidsworst.
Jammer.
Vier redenen. De eerste is dat de standaard rassen ontwikkeld zijn in de laatste 50 jaar. Rassen die niet ontstaan zijn door hun robuustheid tegen schimmels insecten.

De tweede reden is smaakvervlakking. En het is juist zo lekker om elke keer weer een andere smaak te proeven. Elke appel heeft iets anders.

Reden drie: Elke appel is op zijn moment het best. Zo is de allereerste appel de Colina heerlijk, maar hij kan niet op tegen de goede smaak van een Delbare. De Delbare wint het niet van de Alkmene, die iets later komt. Maar die wint het niet van de bewaarappels een Elstar of Opal die dan weer komt

Reden vier: In de bewaring verandert ook de smaak. Zo is de Gloster vies en waterig bij de oogst. Behalve in juni / juli /aug dan wint hij regelmatig in de smaak test.

Of de Boskoop / Goudreinet  net als Topaz hartstikke zuur aan de boom. Bekend om zijn appeltaart kwaliteit. Behalve vanaf januari: heerlijk om dan een boskoop uit de hand te eten. Een alkmene moet je eigenlijk niet willen eten in oktober en de kans dat je een lekkere Elstar eet in mei is te klein om daarvoor een Elstar te kopen. Neem dan een Natyra of Evelina.

Nog twee punten qua smaak:  er zit veel verschil binnen het zelfde ras. Dit is bij elk ras maar heel duidelijk is dat met Golden Delicious: “Gouden heerlijkheid” en de naam zegt al genoeg: de goud kleurige golden ( de appel die in de zon hangt) vind ik de lekkerste appel: ik zoek ze altijd op in de boomgaard. Terwijl de groene golden nergens naar smaakt zelf vies is.

Wat ook belangrijk na november is hóe is de appel bewaard is. Een slappe elstar is lekkerder dan een elstar die te hard is bewaard. Maar hardheid is te meten en dus te controleren; smaak niet. Je voelt m al aankomen…… appels worden vaak te hard bewaard.

vrijdag 12 juni

Vandaag te plukken:

Nog even wachten.... vanaf Juni gaan we plukken!

Stagiaires

In Fruittuin van West vinden veel stagiaires van MBO, HBO of de Universiteit een goede basis om hun lesstof in de praktijk te onderzoeken of toe te passen. Eén van de leuke aspecten van werken met stagiairs is de vragen die zij stellen. Wat voor ons ‘gewoon’ is, is voor hen soms heel onlogisch. Het dwingt ons om na te blijven denken over waarom we de dingen doen zoals we doen en dat vinden we een goede zaak.

Omdat we stagiairs hebben van verschillende opleidingen en verschillende niveaus, ontstaat er onderling ook een leuke uitwisseling van verhalen en kennis. Daarnaast leveren de onderzoeken die ze doen ons en hen veel kennis op. Overweeg je een stage bij ons te doen? Mail dan met Wil via Wil@fruittuinvanwest.nl

De schuur

We hebben een uniek bedrijfsgebouw – onze ‘schuur’ – neer kunnen zetten. Daarbij stond duurzaamheid hoog in het vaandel. Zo had praktisch al het hout, behalve boom zijn, nog een ander leven voor het bij ons kwam. De kozijnen zijn bijvoorbeeld van oude meerpalen gemaakt; Basralocushout dat onverslijtbaar is. De wanden zijn opgebouwd met steenschotten die eerder gebruikt werden in oude steenfabrieken in het oosten van Europa. Alle balken en latten zijn als sloophout gekocht op Marktplaats; want recyclen vinden wij belangrijk. 

Grondsteenspreuk

Fruittuin van West
pioniers in de polder
met bezieling en bezinning
bewust van energieën om ons heen

de daad bij het woord
mens, plant en dier
werken met aandacht samen
licht, aarde, water en warmte
vermengen zich

ruimte
om te wortelen in vertrouwen
om vrij te ervaren
om te verwonderen
om te dromen